هر شاخه میلگرد استاندارد، شناسنامه‌اش را روی بدنه‌ی خودش دارد. با خواندن علائم روی میلگرد می‌توانید پیش از امضای رسید بار بفهمید میلگرد از کدام کارخانه است، چه رده‌ای دارد و قطرش چند است؛ بدون اینکه فقط به حرف فروشنده تکیه کنید.
علائم روی میلگرد شامل چه چیزهایی است؟
روی میلگرد آجدار استاندارد سه نوع اطلاعات دیده می‌شود:
- شکل آج‌ها که رده‌ی میلگرد را نشان می‌دهد.
- نشان کارخانه که هنگام نورد روی بدنه حک می‌شود.
- عدد سایز و رده که کنار نشان کارخانه می‌آید.
این علائم برجسته‌اند و معمولاً در فاصله‌های حدود یک متر تکرار می‌شوند.
تشخیص رده از شکل آج
| رده | شکل آج | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| A2 (S340) | آج‌های مورب یک‌شکل و یکنواخت (مارپیچ) | خاموت و کارهای نیازمند خم‌کاری زیاد |
| A3 (S400) | آج جناغی (هفت‌وهشتی) | آرماتور اصلی تیر، ستون و فونداسیون |
| A4 (S500 و بالاتر) | آج مرکب (ترکیبی از دو الگو) | سازه‌های خاص با مقاومت بالاتر |
| A1 (S240) | بدون آج (ساده) | مصارف غیرسازه‌ای و قطعات |
پس اگر میلگردی با آج یکنواخت مارپیچ به‌عنوان A3 به شما فروخته شد، جای سؤال دارد. تفاوت فنی این رده‌ها در مقاله‌ی فرق میلگرد A1 تا A4 آمده است.
نشان کارخانه
هر کارخانه علامت اختصاصی خود را دارد؛ چند حرف، نام کوتاه یا شکل ساده‌ای که روی غلتک نورد حک شده و روی هر شاخه تکرار می‌شود. این نشان را با برچسب بندیل (پلاک فلزی یا کاغذی روی بسته) مقایسه کنید. روی پلاک معمولاً نام کارخانه، سایز، رده، شماره‌ی ذوب و تاریخ تولید نوشته شده است.
اگر نشان روی شاخه با پلاک نمی‌خواند، یا شاخه‌ها اصلاً نشانی ندارند، احتمال دارد بار از تولیدکننده‌ی دیگری باشد.
عدد سایز
کنار نشان کارخانه، قطر اسمی میلگرد (مثلاً ۱۴ یا ۱۶) حک می‌شود. برای اطمینان، قطر را با کولیس در چند نقطه بسنجید و یک شاخه را وزن کنید. وزن هر متر تقریباً برابر است با قطر × قطر تقسیم بر ۱۶۲. جدول کامل در جدول وزن میلگرد است.
کنترل سریع هنگام تحویل بار
- شکل آج همه‌ی شاخه‌های بندیل یکسان باشد.
- نشان کارخانه روی شاخه‌ها خوانا باشد و با پلاک بندیل بخواند.
- عدد سایز با سفارش شما یکی باشد.
- طول شاخه‌ها (معمولاً ۱۲ متر) و تعداد شاخه در بندیل شمرده شود.
- وزن باسکول با وزن محاسبه‌شده از جدول، در حد رواداری استاندارد اختلاف داشته باشد.
- گواهی کیفیت (آنالیز) همان شماره‌ی ذوب روی پلاک را داشته باشد.
نشانه‌های دیگر میلگرد نامرغوب را در تشخیص میلگرد بی‌کیفیت بخوانید.
اگر علائم خوانا نبود چه کنیم؟
زنگ‌زدگی سطحی یا فرسودگی غلتک نورد گاهی علائم را کم‌رنگ می‌کند. در این حالت چند شاخه‌ی دیگر از همان بندیل را ببینید. اگر هیچ‌کدام نشان نداشت، از فروشنده گواهی کارخانه بخواهید و در صورت تردید، پیش از مصرف در سازه، نمونه را برای آزمایش کشش بفرستید.
جمع‌بندی
علائم روی میلگرد سه چیز را می‌گویند: رده (از شکل آج)، تولیدکننده (از نشان کارخانه) و قطر (از عدد حک‌شده). تطبیق این سه با پلاک بندیل و فاکتور، ساده‌ترین کنترل کیفیت در لحظه‌ی تحویل است. قیمت روز هر کارخانه را در صفحه‌ی قیمت میلگرد ببینید.
سوالات متداول
آج جناغی یعنی چه؟ آج‌هایی که در دو طرف میلگرد به شکل هفت‌وهشت (۷ و ۸) قرار گرفته‌اند؛ نشانه‌ی رده‌ی A3 است.
آیا همه‌ی میلگردها نشان کارخانه دارند؟ میلگرد استاندارد باید نشان تولیدکننده را داشته باشد. نبود نشان، دلیلی برای بررسی بیشتر است.
میلگرد زنگ‌زده را می‌توان استفاده کرد؟ زنگ سطحی نازک که با برس پاک می‌شود معمولاً مشکلی ندارد. زنگ پوسته‌ای و حفره‌دار که از قطر میلگرد کم کرده، قابل قبول نیست.