جدول اشتال (Stahl در زبان آلمانی یعنی فولاد) مجموعهای از جدولهاست که ابعاد، وزن و مشخصات هندسی استاندارد مقاطع فولادی مثل تیرآهن، ناودانی و نبشی را ارائه میکند. این جدولها بر پایهی استانداردهای آلمانی و اروپایی (DIN و EN) تهیه شدهاند و در ایران مرجع مشترک طراحان، فروشندگان و خریداران است.
جدول اشتال به چه دردی میخورد؟
- طراحی سازه: مهندس سازه مشخصات هندسی مقطع (مثل ممان اینرسی و اساس مقطع) را از جدول میخواند و با آن مقاومت تیر و ستون را محاسبه میکند.
- برآورد هزینه: وزن هر متر هر مقطع را میدهد؛ با آن تناژ پروژه و هزینهی خرید را حساب میکنید.
- کنترل بار تحویلی: اگر وزن شاخهی تحویلی محسوساً کمتر از جدول باشد، بار سبکتر از استاندارد است.
ستونهای جدول اشتال چه معنایی دارند؟
| نماد | معنی |
|---|---|
| h | ارتفاع کل مقطع (میلیمتر) |
| b | عرض بال (میلیمتر) |
| tw (s) | ضخامت جان |
| tf (t) | ضخامت بال |
| G | وزن هر متر (کیلوگرم) |
| A | مساحت مقطع (سانتیمتر مربع) |
| Ix | ممان اینرسی حول محور قوی (سانتیمتر به توان ۴) |
| Wx | اساس مقطع حول محور قوی (سانتیمتر مکعب) |
نمونه: بخشی از جدول اشتال تیرآهن IPE
| مقطع | h | b | tw | tf | وزن (kg/m) |
|---|---|---|---|---|---|
| IPE ۱۲۰ | ۱۲۰ | ۶۴ | ۴.۴ | ۶.۳ | ۱۰.۴ |
| IPE ۱۴۰ | ۱۴۰ | ۷۳ | ۴.۷ | ۶.۹ | ۱۲.۹ |
| IPE ۱۶۰ | ۱۶۰ | ۸۲ | ۵ | ۷.۴ | ۱۵.۸ |
| IPE ۱۸۰ | ۱۸۰ | ۹۱ | ۵.۳ | ۸ | ۱۸.۸ |
| IPE ۲۰۰ | ۲۰۰ | ۱۰۰ | ۵.۶ | ۸.۵ | ۲۲.۴ |
| IPE ۲۴۰ | ۲۴۰ | ۱۲۰ | ۶.۲ | ۹.۸ | ۳۰.۷ |
| IPE ۳۰۰ | ۳۰۰ | ۱۵۰ | ۷.۱ | ۱۰.۷ | ۴۲.۲ |
جدول کامل همهی سایزها و مقاطع: جدول وزن تیرآهن · جدول وزن نبشی و ناودانی · جداول وزن استاندارد
اشتال برای خریدار یعنی چه؟
وقتی فروشنده میگوید تیرآهن «اشتال» است، یعنی وزن و ابعادش با جدول استاندارد مطابقت دارد. تیرآهنهای سبکتر (که گاهی «هموزن» یا با نامهای دیگر عرضه میشوند) ارزانتر به نظر میرسند، اما چون وزن کمتری دارند، باید قیمت کیلویی و ظرفیت باربری آنها را جداگانه سنجید. بیشتر بخوانید: تیرآهن ذوبآهن یا فایکو؟
سؤالات متداول
چرا وزن تیرآهن بازار با جدول اشتال فرق دارد؟
تلرانس مجاز نورد چند درصد اختلاف ایجاد میکند؛ اختلاف زیاد نشانهی تولید سبکتر از استاندارد است.
جدول اشتال فقط برای تیرآهن است؟
خیر؛ برای ناودانی، نبشی، سپری، قوطی و ورق هم جدول دارد.