اگر به بدنه‌ی یخچال، کابینت فلزی یا قطعات خودرو نگاه کنید، با محصول نهایی ورق روغنی روبه‌رو هستید. این مقاله توضیح می‌دهد ورق روغنی چیست، چطور تولید می‌شود و چه فرقی با ورق سیاه دارد.
ورق روغنی چیست؟
ورق روغنی همان ورق فولادی سردنورد است. ورق گرم‌نورد (سیاه) ابتدا اسیدشویی می‌شود تا پوسته‌ی اکسیدی آن برداشته شود، سپس در دمای محیط از میان غلتک‌ها می‌گذرد تا نازک‌تر، صاف‌تر و دقیق‌تر شود. در پایان، لایه‌ی نازکی از روغن روی سطح آن می‌نشیند تا تا زمان مصرف زنگ نزند؛ نام «روغنی» از همین‌جا آمده است.
تفاوت ورق روغنی و ورق سیاه
| ورق روغنی (سردنورد) | ورق سیاه (گرم‌نورد) | |
|---|---|---|
| ضخامت رایج | حدود ۰٫۳ تا ۳ میلی‌متر | حدود ۱٫۵ میلی‌متر به بالا |
| سطح | صاف، براق و بدون پوسته | تیره و زبرتر، با پوسته‌ی نورد |
| دقت ابعاد | بالا | کمتر |
| شکل‌پذیری | بالا؛ مناسب خم‌کاری و کشش | مناسب کارهای سازه‌ای |
| کاربرد | لوازم خانگی، خودرو، کابینت، پروفیل سبک | سازه، مخزن، شاسی، لوله و پروفیل سنگین |
توضیح کامل نوع گرم‌نورد در مقاله‌ی ورق سیاه چیست آمده است.
گریدهای ورق روغنی
- ST12 (DC01): کاربرد عمومی و خم‌کاری ساده.
- ST13 (DC03): کشش متوسط؛ قطعاتی که فرم بیشتری می‌گیرند.
- ST14 (DC04): کشش عمیق؛ قطعاتی مثل سینک، باک و بدنه‌ی خودرو.
هر چه عدد بالاتر باشد، ورق نرم‌تر و برای فرم‌دهی عمیق‌تر مناسب‌تر است.
وزن ورق روغنی
وزن ورق = طول × عرض × ضخامت × ۷٫۸۵ (متر، متر، میلی‌متر و کیلوگرم). مثلاً یک برگ ۱×۲ متر با ضخامت ۱ میلی‌متر حدود ۱۵٫۷ کیلوگرم وزن دارد. جدول کامل در جدول وزن ورق فولادی است.
کاربردهای ورق روغنی
- بدنه‌ی لوازم خانگی: یخچال، اجاق گاز، ماشین لباسشویی.
- قطعات بدنه و داخلی خودرو.
- کابینت و کمد فلزی، قفسه، تابلو برق.
- پروفیل‌های سبک درب و پنجره و قوطی‌های مبلی.
- ماده‌ی اولیه‌ی ورق گالوانیزه و ورق رنگی.
نکات خرید
- ضخامت واقعی را با میکرومتر بسنجید؛ اختلاف چند صدم میلی‌متر در وزن بار محسوس است.
- گرید را بر اساس میزان فرم‌دهی انتخاب کنید و در فاکتور بنویسید.
- سطح باید بدون زنگ، موج و خط‌وخش باشد؛ زنگ‌زدگی سطحی نشانه‌ی نگهداری بد است.
- ورق به‌صورت رول (کویل) یا برگ (شیت) عرضه می‌شود؛ برای مصرف کم، برگ به‌صرفه‌تر است.
قیمت روز را در صفحه‌ی قیمت ورق روغنی ببینید.
نگهداری
ورق روغنی به رطوبت حساس است. آن را در فضای سرپوشیده و خشک، روی پالت و دور از کف نگه دارید. اگر آب بین برگ‌ها بماند، در چند روز لکه‌ی زنگ ایجاد می‌شود. پیش از رنگ یا آبکاری، روغن سطح باید کاملاً شسته شود.
جمع‌بندی
ورق روغنی ورق سردنورد با سطح صاف و ضخامت کم است که برای کارهای دقیق و ظاهری به کار می‌رود؛ ورق سیاه ضخیم‌تر و مخصوص کارهای سازه‌ای است. انتخاب بین این دو به ضخامت و کاربرد بستگی دارد.
سوالات متداول
ورق روغنی زنگ می‌زند؟ بله. روغن سطح فقط محافظت موقت است؛ ورق باید رنگ، آبکاری یا گالوانیزه شود.
ورق روغنی را می‌توان جوش داد؟ بله؛ برای ضخامت‌های کم معمولاً از جوش نقطه‌ای یا CO2 استفاده می‌شود.
ورق روغنی گران‌تر است یا سیاه؟ معمولاً ورق روغنی، چون یک مرحله‌ی تولید بیشتر دارد. قیمت‌ها روزانه تغییر می‌کند.